Η Καλλιέργεια Της Τρούφας Στην Ελλάδα.
 

Η καλλιέργεια τρούφας αποτελεί σήμερα μια σύγχρονη αγροτική δραστηριότητα με εκπληκτικές αποδόσεις, κατάλληλη για πολλές ημιορεινές και ορεινές περιοχές της χώρας μας. Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία φαίνεται ότι κυριαρχούν στη διεθνή αγορά ενώ τα τελευταία 20 χρόνια και άλλες χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Βουλγαρία κ.ά. μπήκαν στην τρουφοκαλλιέργεια δυναμικά, με συγκεκριμένους στόχους και κατάλληλες πολιτικές.

Τι είναι οί τρούφες.
 

Τρούφες ονομάζονται οι καρποφορίες μιας ομάδας Ασκο-μυκήτων που συμβιώνουν με τις ρίζες ανώτερων φυτών. Οι τρούφες είναι υπόγεια μανιτάρια, σχήματος κονδύλου και μεγέθους 2-7 συνήθως εκατοστών γκρίζο μαύρα έως ωχρό-λευκα, που παράγονται μέσα στο έδαφος σε βάθος 6-15 περίπου εκατοστών. Οι μύκητες που συμβιώνουν με τις ρίζες φυτών ονομάζονται, μυκορριζικοί. Οι μυκηλιακές τους υφές περιβάλλουν τα λεπτά ριζικά τριχίδια των φυτών και απομυζούν από αυτά κυρίως υδατάνθρακες ενώ οι ρίζες των φυτών ευεργετούνται ως προς την αύξηση της ικανότητας τους να προσροφούν νερό από το έδαφος, αζωτούχες ουσίες και στοιχεία όπως κάλιο, φώσφορο, σίδηρο καθώς και ιχνοστοιχεία. Οι καρποφορίες των μυκορριζικών μυκήτων και επομένως και οι τρούφες εμφανίζονται πάντα τριγύρω από δένδρα. Οι πρώτες αναφορές στις τρούφες ανάγονται στο 1880 π.Χ. και από τότε τα ιδιαίτερα διατροφικά τους χαρακτηριστικά εκτιμώνται από όλο τον κόσμο. Η μαύρη τρούφα «Τούβερ το μελανόσπορο» απέκτησε το όνομα «μαύρο διαμάντι», χαρακτηρισμός που δηλώνει τη μεγάλη αξία της. Οι βασιλείς της Μεσοποταμίας, οι Φαραώ και αργότερα οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι απολάμβαναν τις τρούφες, που τις θεωρούσαν γευστικά μοναδικές. Ιστορικά θεωρείται ότι το «μάννα εξ ουρανού» στην Παλαιά Διαθήκη ήταν στην πραγματικότητα τρούφες, που αναπτύσσονται ακόμη και στην έρημο. Οι Βεδουίνοι μέχρι σήμερα χρησιμοποιούν τις τρούφες για τροφή και για φάρμακο για ερεθισμένα μάτια (συνήθης ασθένεια της ερήμου).
 

Η ετήσια απόδοση για την τρουφοκαλλιέργεια.
 

Στην Ελλάδα δεν έχουμε πλήρη δεδομένα παραγωγής τρουφοκαλλιέργειας, επειδή βρίσκεται στη χώρα μας σε πολύ αρχικό στάδιο. Οι εκτιμήσεις είναι ενδεικτικές, επειδή προέρχονται από την Ιταλία και τα οικονομικά στοιχεία κυμαίνονται ανάλογα με το είδος του δασικού δέντρου και του είδους της καλλιεργούμενης τρούφας. Οι Ιταλοί αναφέρουν για τη χώρα τους σε καλλιέργειες δρυός ηλικίας 15 ετών παραγωγή 4 έως 5 κιλών ανά δέντρο. Υπόψη ότι μια κανονική φυτεία δρυός περιλαμβάνει 50 δένδρα ανά στρέμμα. Συνεπώς έχουν 200 έως 250 κιλά τρούφας ανά στρέμμα. Ακόμη αναφέρεται ότι καλλιέργεια δρυός ηλικίας 3 ετών αποδίδει περίπου 0,5 κιλό τρούφας ανά δέντρο. Οι τιμές παραγωγού ποικίλουν ανάλογα με το είδος της τρούφας. Η λευκή τρούφα (που έχει όμως εξωτερικό χρώμα μπεζ-καστανό) είναι η ακριβότερη. Ως τιμές παραγωγού αναφέρονται 1.000 έως 2.000 ­ ανά κιλό τρούφας. Η γαλλική αγορά απορροφά τις τρούφες σε μεγάλες ποσότητες και με τις υψηλότερες τιμές. Πάντως και με πάρα πολύ μικρότερη τιμή, τα έσοδα των τρουφοκαλλιεργητών θα είναι πάρα πολύ καλά. 

Η καλλιέργεια της τρούφας.
 

Η καλλιέργεια αρχίζει με την προμήθεια δενδρυλλίων των οποίων το ριζικό σύστημα έχει μολυνθεί με το μυκήλιο μυκήτων του γένους Tuber. Τα σημαντικότερα είδη είναι η λευκή τρούφα, η θερινή μαύρη τρούφα, η μαύρη τρούφα και χειμωνιάτικη τρούφα, τα οποία συμβιώνουν με διάφορα δενδρώδη είδη όπως η χνουδωτή δρυς η πλατύφυλλη και η ευθύφλοια δρυς, η φλαμουριά, η φουντουκιά, η λεύκη, ο κέδρος αλλά και διάφορα πεύκα. Η εισαγωγή των δενδρυλλίων γίνεται προς το παρόν από την Ιταλία, εισάγονται δε είδη τα οποία προτιμούν υψομετρική ζώνη από 300-700 μ. περίπου και αποτελούν είδη της ελληνικής χλωρίδας (χνουδωτή δρυς, φλαμουριά και φουντουκιά). Σημαντικό στάδιο για την καλλιέργεια τρούφας αποτελεί η σωστή εκλογή του αγρού. Ιδανικά εδάφη είναι τα ελαφρά κεκλιμένα και αμμοαργιλλώδη τα οποία στραγγίζουν καλά. Τα διάφορα είδη τρούφας έχουν διαφορετικές εδαφικές απαιτήσεις. Έτσι, οι μαύρες τρούφες προτιμούν φτωχά, αλκαλικά, ασβεστολιθικά εδάφη με οξύτητα (pH) 7,2-8,2. Η οργανική ουσία πρέπει να είναι λίγη έως μέτρια όπως και η παρουσία καλίου, αζώτου και φώσφορου. Οι μαύρες τρούφες μπορούν να αναπτύσσονται σε υψόμετρα από 300-1.000 μ., σε ξηρές περιοχές όπου οι επιλογές για άλλου είδους γεωργική εκμετάλλευση είναι περιορισμένες. Οι λευκές τρούφες είναι πιο απαιτητικές. Προτιμούν τις κοιλάδες όπου το έδαφος είναι γονιμότερο, με οξύτητα (pH) 7,2-8,0 υψόμετρο μέχρι 600 μ. και ετήσια βροχόπτωση που να ξεπερνά τα 1.000 χιλ. Συνιστάται οι ενδιαφερόμενοι να πραγματοποιούν ανάλυση εδάφους στα κτήματά τους (τουλάχιστον εκτίμηση της οξύτητας) πριν από κάθε απόφαση για καλλιέργεια τρούφας ώστε να γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι η εκλογή αγρού είναι σωστή. Πριν τη φύτευση ο αγρός πρέπει να οργωθεί βαθιά την άνοιξη και να φρεζαριστεί το φθινόπωρο. Η φύτευση των δενδρυλλίων γίνεται σε φυτευτικό σύνδεσμο 4 Χ 4 έως 5 Χ 5 μ. δηλ. 50 έως 60 φυτά/στρ. Ενδείκνυται να χρησιμοποιηθούν περισσότερα από ένα δενδρώδη είδη εμβολιασμένα με περισσότερα από ένα είδη τρούφας και με διαφορετικό παραγωγικό κύκλο έτσι ώστε η συλλογή να γίνεται σε διαφορετικές εποχές αλλά και να μειωθεί το ρίσκο. Η χρήση φυσικών ή αζωτούχων λιπασμάτων δεν επιτρέπεται, όπως δεν επιτρέπεται και η χρήση φυτοφαρμάκων. Ενδείκνυται ο έλεγχος των ζιζανίων με ελαφρύ χορτοκοπτικό μηχάνημα και το σκάλισμα τριγύρω από τα δένδρα μέχρι βάθους 5 εκατ. Όταν κατά τη θερινή περίοδο υπάρχουν περίοδοι μεγαλύτερες των 15 ημερών χωρίς βροχόπτωση, τότε είναι αναγκαία η άρδευση. Καθόσον συνιστώνται κεκλιμένα εδάφη, η άρδευση είναι σχετικά εύκολη και ανέξοδη με εγκατάσταση δεξαμενής στο ανώτερο τμήμα του κτήματος και με την με φυσική ροή άρδευση με μικρούς καταιωνιστήρες ή με σύστημα στάγδην. Απαραίτητη είναι η περίφραξη της φυτείας με τσιμεντένια βάση βάθους 20 περίπου εκατ., σιδηροπασσάλους και δικτυωτό σύρμα για την προφύλαξη αρχικά των πολύτιμων δένδρων και αργότερα της τρούφας από ζώα (αγριογούρουνα, ασβούς κ.ά.), τα οποία πρέπει να σημειωθεί ότι τρελαίνονται γι' αυτές.
Συνοπτικά, τρεις είναι οι βασικές δαπάνες για την εγκατάσταση φυτείας τρουφοκαλλιέργειας:
1. Η προμήθεια των δενδρυλλίων
2. Η εγκατάσταση αρδευτικού συστήματος και
3. Η κατασκευή της περίφραξης
Συστήνεται η εγκατάσταση φυτείας σε έκταση μέχρι 3-4 στρ. Με τρέχουσες τιμές το κόστος/στρέμμα ανέρχεται σε περίπου 1.500 ευρώ. Με τη νέα νοοτροπία που έχει καλλιεργηθεί στους αγρότες της χώρας μας, πολύ συχνά οι υποψήφιοι καλλιεργητές τρούφας διερωτώνται εάν η συγκεκριμένη προσπάθεια επιδοτείται. Η απάντηση είναι αρνητική. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνούν ότι δεν υπάρχει άλλη αγροτική δραστηριότητα που με τόσο μικρή αρχική επένδυση, τόσο μικρή δεσμευμένη έκταση και χαμηλό ρίσκο να υπόσχεται τόσο μεγάλες αποδόσεις.  Η καλλιέργεια της τρούφας αποτελεί σήμερα μια σύγχρονη αγροτική δραστηριότητα με πολύ υψηλές αποδόσεις. 

 (Πηγή: Στέφανος Διαμαντής, Τακτικός Ερευνητής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης)

Η αναζήτηση στο διαδύκτιο θα σας δώσει πολλές πρόσθετες πληροφορίες για το θέμα. Κάποιες από τις  ιστοσελίδες που ασχολούνται με τις τρούφες, σας προτείνουμε ενδεικτικά παρακάτω:
 

http://www.troufa.net/    

 http://www.kynigos.net.gr/diaxirisi/articles/troufes.html  

 http://troufa.com/trufflewhat.html