Επιμέλεια ιστοσελίδας

Γιάννης Σκούρτης

Τα νέα του χωριού μας

Ημ/νία Τίτλος
4/9/2026

1971. Πρώτη τηλεόραση στο Ψάρι -Το βράδυ που ένα σπίτι έγινε ολόκληρο το χωριό

Ήταν το 1971 στις 15 του Σεπτέμβρη, ημέρα Τετάρτη. Τότε που οι Σεπτέμβρηδες ήταν για τα καλά φθινόπωρο… Ειδικά εκείνη τη χρονιά – αν και μικρό παιδί 10 χρονών – θυμάμαι πως ο τρύγος της σταφίδας και το άπλωμα στ’ αλώνια έγιναν υπό συνεχόμενες  καταρρακτώδεις βροχές, δυσκολεύοντας απόλυτα τη ζωή των καλλιεργητών.

Παρόλη όμως τη δύσκολη συγκυρία, στα καφενεία του χωριού μας  κάτι άλλο κυριαρχούσε τελείως διαφορετικό.   

  • « Ρε λένε πως γύρισε από το ξωτερικό ο Λιάς ο Μηναίος και ήφερε μια τελεόραση !  Μια γκρούντι ( Grundig) Γερμανικιά σαν να είπανε … Τώρα πολεμάει ο καψερός να τη φτιάσει για να παίζει» …
     
  • «Δεν έχει σήμα ρε … τι να φτιάσει ;;  Έλεγε ο «ειδικός» της παρέας, λες και καταλάβαινε η ομήγυρη για τι πράμα μίλαγε… 

Τελεόραση ακούγαμε και τελεόραση δε βλέπαμε. Ξέραμε από περιγραφές ότι είναι ένα κουτί τριπλάσιο περίπου από τα ράδια (ραδιόφωνα) εκείνης της εποχής.
Από περιγραφές «ειδημόνων» υποπτευόμασταν και τι θα δείχνει. Είχαμε ιδεί και κανα δυό φορές τον κινηματόγραφο που σπάνια ερχότανε τότε  στην πλατεία του χωριού και υποθέταμε πως κάτι τέτοιο θα είναι. Κάποιοι που διαβάζανε και τις εφημερίδες που ήφερνε ο «Βρακοτσώλης» και ο «Μάχος» ισχυριζόντουσαν πως είχανε ιδεί και φωτογραφίες με τελεοράσεις  !!
Είχαμε ακούσει και για ένα «έργο» (σήριαλ) ίσως το πρώτο εκείνης της εποχής που θα κυριαρχούσε σε λίγο σε όλη την Ελληνική επικράτεια που είχε την τύχη να διαθέτει «τελεόραση». Ο «Βαρτάνης», ο «Ψάχος» και η «κατάσκοπος Λίζα» ήρωες του «Άγνωστου Πόλεμου» έγιναν σταδιακά μέλη όλων των Ελληνικών οικογενειών. Οι γριούλες μάλιστα του χωριού μας,  τους έλεγαν να κοπιάσουν να τους φιλέψουνε κάτι τι, μα «φαίνεσται» πως ήτανε και  λίγο ακατάδεκτοι …

Η άφιξη της πρώτης τηλεόρασης στο χωριό ήταν τότε γεγονός τουλάχιστον ισάξιο με πανηγύρι ! Γι’ αυτό, εκείνο το απόγευμα της Τετάρτης 15/9/1971 όλος ο αντρικός πληθυσμός του χωριού μας ήταν υπ’ ατμόν ! Μάθαμε ότι επιτέλους η τελεόραση «σιάχτηκε», βρέθηκε το ρημάδι το σήμα κι όλοι μικροί μεγάλοι ετοιμαζόμασταν να κατηφορίσουμε κατά το σπίτι του μπαρμπα -Λιά. Ο Ολυμπιακός έπαιζε στο γήπεδο Καραϊσκάκη με τη φημισμένη εκείνη την εποχή Ντυναμό Μόσχας για τον 1ο γύρο του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης !
Πρώτη φορά που θα βλέπαμε «τελεόραση» και μάλιστα ποδόσφαιρο και μάλιστα Ολυμπιακό ! Το λες και τζόκερ !
Καλεσμένοι δεν είμασταν βέβαια, αλλά και ποιος ρωτούσε τότε ειδικά για τέτοιο σκοπό ;; Ο Μπαρμπα-Λιάς με την κυρά του κοσμογυρισμένοι άνθρωποι ζήσανε χρόνια στο εξωτερικό παλεύοντας για την καλυτέρευση της ζωής τους και επανήλθαν στο χωριουδάκι τους στο βάθος του χρόνου φέρνοντας μαζί τους και την τηλεόραση. Φυσικά δεν είχαν καμμιά αντίρρηση οι συγχωριανοί τους να πάρουν χαρά από κάτι τόσο καινούργιο γι’ αυτούς.

Εκείνο το βράδυ, περισσότεροι από πενήντα άνθρωποι μαζευτήκαμε σε ένα δωμάτιο. Άλλοι όρθιοι, άλλοι καθισμένοι σε καρέκλες, άλλοι στα περβάζια, άλλοι κρεμασμένοι από τα παράθυρα, εμείς τα παιδιά μπροστά-μπροστά καταγής...
Η «κυρα-Μηναίενα» (έτσι τη φωνάζαμε δεν μάθαμε και ποτέ το όνομά της δυστυχώς) είχε κεντήσει ένα «σεμεδάκι» και το είχε στολίσει πάνω από την οθόνη της τηλεόρασης. Απαραίτητο αξεσουάρ συνόδευσε τις TV για πολλά χρόνια.

Κανείς δεν μιλούσε όταν ο Μπαρμπα-Λιάς στάθηκε μπροστά στην τηλεόραση σήκωσε το σεμεδάκι και άναψε ιεροτελεστικά τη συσκευή.
Ησυχάστε ρε είπε, να ιδούμε τώρα την ΥΕΝΕΔ, (Υπηρεσία Ενημερώσεως των Ενόπλων Δυνάμεων).
Όμως πατώντας το κουμπί γέμισε η οθόνη «χιόνια» ή «μυγάκια» όπως τα λέγαμε τότε. Ένα μακρόσυρτο επιφώνημα απογοήτευσης ακούστηκε από την μεγάλη ομήγυρη …  Αλλά ο  «ειδικός» ξαναμίλησε : 

- Περιμένετε ρε  να ζεσταθούν οι λυχνίες… τι το περάσατε ;;;

Ως «ειδικός» ήταν εκείνος που επιφορτίστηκε από τον ιδιοκτήτη να σαλτάρει κάθε τρεις και λίγο στην ταράτσα και να γυρίζει ολούθε την κεραία όταν τα χιονάκια έκαναν συχνά-πυκνά την επίσκεψή τους.
 
Αλλά όταν επιτέλους ζεσταθήκανε οι λυχνίες, ξαφνικά μέσα από το γυάλινο κουτί ξεπετάχτηκε με θόρυβο ένας ολοκαίνουργος κόσμος, έστω κι αν ήταν ασπρόμαυρος…

Όταν μπορούσαμε να πάρουμε τα μάτια μας από την οθόνη κοιτάζαμε έκθαμβοι ο ένας τον άλλο μην πιστεύοντας αυτό το θαύμα που ζούμε !

Η εκφωνήτρια Σάσα Μανέτα (έγγραφε το όνομα από κάτω…) έκανε την ανακοίνωση της έναρξης της μετάδοσης και οι καρδιές άρχισαν να κτυπάνε τρελά ! Κι αμέσως μετά απευθείας σύνδεση με το «Γήπεδο Καραϊσκάκη» στον Πειραιά !

Έβλεπες για πρώτη φορά κάτι που γινόταν πολύ μακριά από το χωριουδάκι μας σε πραγματικό όμως χρόνο ! Ολοζώντανους τους ποδοσφαιριστές της ομάδας που τόσες φορές τα ονόματά τους είχες ακούσει στο ραδιόφωνο. Έβλεπες πως ήταν το γήπεδο οι φίλαθλοι στις εξέδρες να φωνάζουν για την ομάδα… Μαγεία !

Στα διαδικαστικά του ματς ο Ολυμπιακός τα πήγαινε πολύ καλά μέχρι το 83΄ λεπτό. Τότε δυό απανωτά λάθη του τερματοφύλακα Μυλωνά κρέμασαν τον Ολυμπιακό και επέτρεψαν στον τότε μεγάλο παίχτη της Ντυναμό Βλαντιμίρ Κοζλόφ να βάλει δυο γκολ.
Ήττα στο γήπεδό μας, αλλά και τι μας ένοιαζε που την ίδια στιγμή νιώθαμε ότι είχαμε κερδίσει τον κόσμο όλο. Ακόμα και οι πρωτόλειες διαφημίσεις της εποχής μας φάνηκαν χάρμα !  Ο «Ακάκιος» που έφερνε τα MISKO, το TIDE, το ROLL… Δεν είχαμε ποτέ φανταστεί ότι θα ζούσαμε κάτι τέτοιο.


ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΠΑΤΡΙΣ", 16.9.1971

 

Περνώντας τα χρόνια, η «τελεόραση» με φιλότιμες τεχνολογικές προσπάθειες εξελίχτηκε, αλλά εν τέλει ως φορέας εικόνας σήμερα ξεπεράστηκε. Όμως σε εκείνη τη γενιά των παιδιών που πρωτοείδε τηλεόραση στου Λιά του Μηναίου το 1971, έλαχε να ζήσει μέχρι σήμερα όλες τις πολύ μεγάλες αλλαγές της τεχνολογίας οι οποίες υποτίθεται πως δόθηκαν στους ανθρώπους όπως η φωτιά από τον Προμηθέα. Για να κάνουν τη ζωή του ευκολότερη και καλύτερη.

Αλλά για το αν τελικά αυτό συνέβη, ας μιλήσουμε κάποια άλλη φορά. Γιατί τώρα αξίζει να σταθούμε σε κάποιες καταστάσεις  που συνόδευσαν εκείνες τις πρώτες ημέρες της τηλεοπτικής έκρηξης στο χωριό μας :

Σήμερα, αν εμφανίζονταν ξαφνικά πενήντα άνθρωποι σε ένα σπίτι χωρίς πρόσκληση, οι περισσότεροι θα αιφνιδιάζονταν. Τότε όμως, στο χωριό, ίσχυαν άλλοι άγραφοι κανόνες. Οι άνθρωποι ήταν πιο κοντά και αντιλαμβανόντουσαν πλήρως την κοινή τους μοίρα, κάτι που τους έκανε να στέκονται αλληλέγγυοι στον συνάνθρωπο, στον συγχωριανό τους. Γι’ αυτό και η  πρώτη τηλεόραση δεν θεωρήθηκε αποκλειστικό προνόμιο του ιδιοκτήτη της. Έγινε, σχεδόν αυτονόητα, με τις ευλογίες του φυσικού ιδιοκτήτη, κτήμα όλης της κοινότητας.

Ζήσαμε την εποχή που η μια τηλεόραση (και γενικότερα η τεχνολογία όπως στη συνέχεια εξελίχτηκε) δεν «φυλάκιζε» τους ανθρώπους τον καθένα στο δικό του σπίτι, αλλά τους συγκέντρωνε όλους μαζί σε μια κοινή αυλή, ή στην πλατεία στα καφενεία του χωριού με τα λίγα ή τα ελάχιστα, αλλά χαρούμενους και ευτυχισμένους χάρις στην συνύπαρξη. Η εικόνα της γειτόνισσας με τη ζακετούλα ανα χείρας που πήγαινε στο διπλανό σπίτι για τηλεόραση και βεγγέρα ήταν χαρακτηριστική …

Και πιστέψτε με δεν είναι η ωραιοποίηση του παρελθόντος που γράφει τούτες τις γραμμές. Ήταν ένας άλλος κόσμος που η τεχνολογία δεν είχε προλάβει να αλλοτριώσει …

Ας κλείσουμε με μια χαρακτηριστική σκηνή εκείνης της εποχής που μεταφέρει αυτούσιο στο σήμερα το κλίμα εκείνων των ημερών και γι’ αυτό καταγράφεται πλέον ως χαρακτηριστική στην λαογραφία του χωριού μας :

Η γλυκύτατη γιαγιά φοράει τα καλά της και επισκέπτεται το σπίτι της κόρης της για να δει για πρώτη φορά την τηλεόραση. Στέκεται με την ωραία της γιορτινή μαντήλα ιεροτελεστικά απέναντι από την τηλεόραση και παρακολουθεί με δέος και συστολή τον εκφωνητή των ειδήσεων να ξεκινά το δελτίο με το χαρακτηριστικό :

  • Καλησπέρα σας Κυρίες και κύριοι !

Και πριν προλάβει να πει την πρώτη είδηση η γιαγιούλα τηρώντας όλους τους κανόνες ευγενείας του χωριού μας εκείνης της εποχής, πρόλαβε την αντιφώνηση μεγαλόφωνα :

  • Καλησπέρα παιδί μου ! Καλώς όρισες ! 

… και συγχρόνως ενώ μετακινεί την καρέκλα της λίγο πιο πέρα, η ατάκα χαμηλόφωνα στο γαμπρό της :

- Ρε παιδάκι μου όπου και να κάτσω, κείνος ο άνθρωπος εμένα τηράει …

Επιστροφή